تهيه کننده : رضا خلجي –آموزش و پرورش منطقه بويين مياندشت?

تهيه کننده : رضا خلجي آموزش و پرورش منطقه بويين مياندشت?

بهار 1387

مقدمه :

((به نام پرور دگاري که عشق به آموختن و خدمت را در انسان به وديعه نهاد))0

ن والقلم وما يسطرون

بسياري از دانش آمو زان در طي دوران تحصيلي خود دچار افت تحصيلي مي شوند اين مسا له تلاشي

?ا ز بروز يک نوع آشفتگي در مسير ياد گيري آ نان است که البته به ميزان هوش آنها ارتبا طي ندارد . درصداين دانش آموزان بسيار بالاست و متا سفا نه در اکثر موارد درمظان اتهام کم هوشي و کم استعدادي قرار مي گيرند .

اين گو نه مشکلات تنها منجر به افت تحصيلي و اتلاف اقتصاد خا نواده و کشورنمي شود بلکه به خاطر عدم آگا هي صحيح و درست معلمان ووالدين در اکثر مواقع به سرزنش وتحقيردانش آموزان منجر شده و حس ناخو شايند خود ضعيف پنداري و کاهش اعتماد به نفس رادر روح پاکشان به وجود??????? ?مي آورد و چه بسا بسياري از اين مشکلات قبل از ورود به دبستان و يا همان اول دبستان قا بل پيشگيري هستند و

مي توان به صرف زما ني? اندک علل مشکل را شنا سايي ودر مان کرد 0سپس معلمان و مربيان اگر از اطلا عات کا في و مها رت هاي لازم بر خوردار نباشد ممکن است بسياري از اختلالات را در کودک تثبيت کنند. چنان چه از تعريف نا توا ني ها ياد گيري در مفهوم خاص آن عدول کنيم و هر نوع مشکل ادراکي منجر به افت تحصيلي و کاهش ميزان پيشرفت تحصيلي را? ناتواني ياد گيري به حساب آوريم تعداد دانش آ موزان درگير اين مشکل درصد بسيار بالايي را به خود اختصاص خواهد داد . عده اي از معلمان مدارس و والدين کود کان غالبا براي حل مشکل کود کان از روشهاي قديمي و گاه منسوخ کمک ميگيرند که علاوه برصرف انرژي و وقت فراون نه تنها به افت تحصيلي و اتلا ف بودجه پا يان ?نمي پذيرد بلکه به سرزنش و تحقير دانش آموزان، تشکيل خود انگاره منفي و کاهش عزت نفس آنان انجا ميده و سلا مت روانشا ن را به مخاطره مي اندازد و چه بسا آنان را به مکانيزم هاي دفاعي ناموفق مي کشا ند 0 مشکلات دانش آموزان در مدرسه? به خانه و خانواده را ه مي گشايد و اضطراب و نا خشنودي را در همه ي فضاي زندگي مي پراکند و حاصل اين همه ،آسيب سختي است که به بهداشت رواني جامعه وارد مي شود 0بنا براين بسيار مهم است که مشکلات ياد گيري به درستي

?شنا سايي و سپس تحت درمان قرار گيرند 0 قطعا راهبرد هاي مفيد و اثر بخش جهت درمان اختلا لات يا دگيري وجود دارد که معلمين و اوليا بايستي از آنها آگاه باشند 0 در ادامه راهبرد هاي آمو زشي در زمينه درمان? اختلالات املا نويسي خواهد آمد .

ريشه تمام ضعف هاي آموزشي هر چند علل مختلفي دارد ليکن مهمترين علت از علل مربوطه ضعف در مهارت خواندن دانش آموزان است . چنان که در تحقيق پرلز که چند سال پيش انجام گرفت کشورمان در رتبه هاي آخر مهارت خواندن قرار گرفته است و شايان توجه است که با توجه به تحقيق پرلز فعاليت خاصي جهت رفع نقيصه مورد نظر انجام نگرفته است.

در خصوص ضعف املاي دانش آموزان پايه هاي اول و دوم بايد در نظر داشت که ضعف املا يا ضعيف بودن آن نسبت به ساير دروس و دروس پايه هاي بالاتر? به لحاظ اينکه مواد درسي مختلفي وجود دارد و? ضعف املا در اين پايه ها? نمود بيشتري دارد.

براي بررسي در س املا ابتدا لازم است که خود کلمه ي املا را تعريف نمائيم . در تعريف املا مي توان به پر کردن ،از خود چيزي گفتن ،نوشتن مطلبي که ديگري تقرير مي کند ، درست نويسي و..... اشاره کرد. طي بررسي هاي به عمل آمده دانش آموزان دوره ابتدايي در درس املا به نوعي بيشترين افت تحصيلي را? دارند که اين? دلايل افت، بايد بررسي و بر طرف شوند.

در بازديد هايي که از کلاسهاي مختلف، در طول سال تحصيلي به عمل آمده است? موضوع مهارت خواندن ،دانش آموزان مورد بررسي قرار گرفته است که ضعف مهارت خواندن دانش آموزان? مشهود است در صورتي که در هيچ جايي صحبت از اين نارسايي و راهکاري جهت رفع آن ارائه نشده است.

مهارت خواندن? نقش پايه و مادري در آموزش دارد . مهارت خواندن پيش نياز فرگيري مهارت ديکته نويسي علوم تجربي-انشا-رياضي? بالاخص حل مسئله مي باشد . مثلا در انشا که خلق و توليد متن است توانايي ?فرا گيران پايين است? در صورتي که صحبت از ضعف انشا هيچ وقت بيان نمي شود.

?

در دوره ابتدايي به خصوص در پايه هاي پايين تر دانش آموزان بيشترين وقت خود را صرف درست نويسي به صورت تمرينهاي کتاب بنويسيم و يا به صورت نوشتن املا هاي مختلف مي کند که به درست نويسي و املا دانش آموزان در اين دوره بايد توجه لازم و کافي شود? و در همين پايه ها مي توان مشکلات درست نويسي را شناسايي و تا حدود زيادي بر طرف کرد،? زيرا تحقيقات نشان داده که ميزان غلط نويسي کلمات فارسي با افزايش سن کاهش مي يابد? و درست نويسي با افزايش سن رابطه ي مستقيمي دارد . براي بررسي علل افت تحصيلي دانش آموزان در درس املا ابتدا بايد علل غلط نويسي? دانش آموزان شناخته شود و سپس جهت رفع اين علل تا حد توان کوشيد.

?

هدفهاي آموزش املا در دوره ابتدايي

?

1-آموزش صورت صحيح نوشتاري کلمه هاي رايج ومورد نياز در زبان فارسي

2-آموزش صورت صحيح نوشتاري کلمه ها و جمله ها ي به کار رفته در دوره ابتدايي

3-تشخيص اشکالات املايي دانش آموزان? و کوشش براي رفع اشکالات

4-افزايش مهارتهاي زبان آموزي از طريق افزايش گنجينه هاي واژگان دانش آموزان

کلمه هايي که ارزش املايي دارند

1-شامل چند حرف? دندانه دار باشند.

2-داراي حرف ناخوانا و استثنا ء باشند ( خواهر?? خورشيد).

3-داراي تشديد و تنوين باشند.

4-داراي حروف عربي و همزه باشند.

5-از نظر نگارشي متصل يا جدا باشند.

علل غلط نويسي در س املا:

1-آسيب هاي زيستي و ژنتيکي (آينه نويسي و وارونه نويسي)

2-ناتواني جسمي (،چشم،توان دست)-ضعف در حافظه ديداري:يعني غلط نويسي حرف در حروف هم صدا? يا حروف يک صدا? و چند شکلي هاست مثل (س ص-ق غ-ه ح-ظ ذ ز ض ت ط-ءع)

3-نبود هماهنگي بين مغز و چشم ودست

4-نبود هماهنگي کامل در گوش دادن ،صحبت کردن ، خواندن و نوشتن

5-آموزش نا کافي ،نا صحيح و غير اصولي

6-نداشتن دقت و تمرکز دانش آموز? در نوشتن و يادگيري مفهوم کلمات

7-وجود تفاوت بين زبان مادري و زبان نوشتاري و ................

8-ايجاد ترس و اضطراب? از درس املا توسط معلمين و خانواده ها و دانش آموزان

9-توجه ويژه به ارزشيابي درس املا به جاي آموزش آن? و کم توجهي به بررسي علل و رفع نواقص در طول سال تحصيلي(مشکل آموزشي)

10-نارسا نويسي

11-لهجه معلمان در زمان قرائت املا

12- به علت اينکه مفهوم کلمه را نمي فهند يا قبلا فهميده اندآنرا درست نمي نويسند.

?13 کلمات از جانب معلم درست تلفظ نمي شود(آموزشي)

14 دانش آموزان هنگام نوشتن ديکته کلمات را تکرار و هجي مي کنند(دقت)

15 وجود نقص شنوايي در برخي از دانش آموزان در هنگام نوشتن املا وبي خبري معلم از وجود اين نقص باعث مي شود بعضي از کلمات را جا بياندازد يا از کلاس عقب مي افتند. (حافظه شنوا يي حساسيت شنوايي)

16 به علت کمبود فضاي آموزشي و ميز و نيمکت دا نش آموزان در اثرخستگي ودرست نشنيدن، کلمات را غلط مي نويسيد 0 (آموزشي)

17 متناسب نبودن متن ديکته از نظر(کميت و مقدا ر) با سن و پا يه تحصيلي آنان باعث مي شود دانش آموزان بعد از نوشتن مقداري ا زآن خسته شوند و غلط نويسي آغاز مي گر دد.(آموزشي)

18 در بعضي اوقات دانش آموزان به علت مشکلات رواني هنگام نو شتن ديکته? در افکار خود غو طه ور مي شوند? و از نوشتن باز مي مانند0

19 قرائت صحيح املا توسط? معلم باعث خستگي وکم شدن دقت در دانش آموزان مي شود.

20 ضعف درمهارتهاي حرکتي (نارسا نويسي) بيقراري و تند خويي خطا در ادراک بصري حروف (حافظه ديداري )- فقر آموزش و عدم تسلط معلم به شيوه هاي آموزشي مطلوب در هنگام تعليم نوشتن و نشناختن حروف و قوائد نوشتن توسط دانش آموزان، نداشتن تمرين لازم و کافي براي نوشتن املا خود مي تواند موجب ضعف و نارسايي فراگير در کسب مهارت نوشتن شود .

راهبرد هاي آموزشي در زمينه ي درمان اختلالات املا نويسي?

? مقدمه :

با توجه به يا فته هاي جديد در مورد يادگيري? برخي از ناتوا ناييها که تبديل به توانايي کامل????????????????????? ?نمي شود را مي توان به اصطلاح اختلالات ياد گيري به کار برد اين گونه افراد ممکن است از نظر هوشي در حد متوسط يا با لا با شند . اما به دلايلي از جمله اشکلا تي که در برخي از فرايند هاي رواني پايه (ادراک ديداري شنيداري زبان شفا هي وکتبي ) وجود دارد بين ميزان پيشرفت تحصيلي و توانايي ايشان تفاوت زيادي به وجود آمده باشد . تا آنجا يي که نمي توانند کتابهاي درسي علوم رياضي و 000را بخوانند در نتيجه با مشکلا تي رو به رو خواهند شد و متاسفا نه بسياري از اين دانش آموزان بر چسب کودن کم ذهن عقب مانده و امثال آن زده شده است که نه تنها مشکل اين دانش آموزان را برطرف نمي کندبلکه موجب ياس و دلمردگي و سرخوردگي و از بين رفتن علاقه در درآنهامي گردد.براي آنکه تمرينهاي پيشنهادي تاثير بسيار زيادي را در حل مشکل دانش آموزان داشته باشد بايد از طريق(( تشويق آنچه ميدانند نه تنبيه آنچه نمي دانند ))در ايشان ايجاد انگيزه کنيم تابا رغبت به انجام اين تکا ليف و تمرينها بپر دازند .

?از آنجا ئيکه يکي از عوامل مؤثر دررسيدن به مو فقيت در دانش آموزان ايجاد انگيزه کا في براي انجام هر فعاليت آموزشي مي باشد مي توان از طريق بحث گرو هي در کلاس سريعتر و بهتر به نتيجه مورد نظر دست يافت.که برخي ا ز نتايج عبارتنداز :

1 يادداشت کردن مطالب مهم به خصوص? در سالهاي بالاتر تحصيلي .

2 براي برقراري ارتباط? مفيد کتبي با ديگران و بيان در ست مطا لب در غالب کلمات.

3 ارتباط درس ديکته با دروس ديگر .

4 ايجا دمهارت و هماهنگي بين اعضا ء بدن .

5 نوشته هر کس نماينده ي شخصيت ا وست 0

6 بيشتر مشاغلي که افراد تحصيل کرده در اجتماع دارند، به نوشتن صحيح و دقيق نياز دارند.

راهکارهاي تقويت املا

1-رو نويسي دانش آموز از مطالبي که علاقه دارد.

2-تقويت مهارت خواندن.

3-نوشتن آگاهانه از روي حافظه.

4-نوشتن خود به خودي و بدون تلاش فکري (تمرين هر چه مي خواهي بنويس )

5-انجام تمرينات جهت تقويت شنيداري (حافظه صوتي)

6-بهره گيري از روش چند حسي (از حسهاي مختلف براي فهم و اداي کلمه و تصور کلمه استفاده کردن)

انگشت نويسي در فضا ،گروه نويسي ،ببين و بنويس ،کارت هاي مخصوص نوشتن و .....

7-راههاي تقويت و درمان مربوط به نارسا نويسي:

الف-روان نويسي در اختيار دانش آموز قرار داده تا خطوطي به دلخواه رسم کند.

ب-يک وايت برد کوچک در اختيار کودک قرار داده تا به دلخواه نقاشي يا خطوطي را رسم کند.

پ-گچ نرم و مناسب در اختيار کودک قرار داده تا خطوط و نقاشي رسم کند(يا با زغال حروف گوناگون را بنويسد)

ت-به وضعيت نشستن در هنگام انجام تکاليف توجه کرده تا اصلاح گردد(کوتاه قد)

ث-نحوه دست گرفتن مداد را بايد آموزش داد(مداد بين انگشت شست و انگشت اشاره قرار گرفته و از بالا ي سمت تراشيده شود)

ج_اگر انگشتان و عضلات کوچک و بزرگ دست ،ضعيف و کوچک هستند از مداد هاي باريک تر (کمتر از قطر مداد معمولي) استفاده شود.

چ-از مداد کوتاه استفاده نشود

8-راههاي تقويت و درمان ضعف حافظه ديداري:

الف-ابتدا دو تصوير را انتخاب کرده و يک به يک به دانش آموزان مي دهيم و سپس تصوير ها را مخفي مي کنيم و ازاو مي خواهيم که آن تصوير ها را نام ببرد . در مراحل بعد 3 تصوير و 4تصوير و .....تا وقتي که حافظه ديداري کودک به حد طبيعي يا بالاتر از آن برسد.

ب-يک تصوير نسبتا مرکب را به دانش آموز نشان ميدهيم? و از او مي خواهيم تا کل و اجزا ء آن? را به خاطر بسپارد. بعد تصوير را مخفي کرده? و از اجزاء تصوير?? از وي سئوال مي کنيم .در دفعه ي اول بخشهاي اندکي? از جزئيات? در حافظه ديداري او مي ماند. سپس همان تصوير? را مجدد به وي داده و از او مي خواهيم? دوباره آنها را مشاهده نمايد? و اجزاي آنرا به خاطر بسپارد.با اندکي دقت ،در مي يابيم که اين بار نوع و کيفيت نگاه کردن کودک نسبت به دفعات قبل تفاوت دارد.

پ-تعدادي اشيا را روي ميز قرار داده? و به کودک نشان مي دهيم بعد يکي از وسايل را دور از چشم او برداشته و مي خواهيم وسيله پنهان شده را معرفي نمايد.

ت-چند کارت مقوايي تهيه کرده و بر روي هر کدام يک واژه مي نويسيم . کارتها را به دانش آموز مي دهيم تا واژه ها را به خاطر بسپارد . سپس کارتها را از او گرفته ?و دور از ديد وي ،يکي دو کارت را بر مي داريم و بقيه را به دانش آموز مي دهيم سپس از او مي خواهيم? تا کارت مربوط به واژه را که بر داشته ايم را معرفي کند (کارتها در ابعاد 10+7 تهيه شوند)

9-کلماتي که اشتباه نوشته را به طور صحيح و خوانا? در پايان املا بنويسند و آن ها را در جمله به کار ببرند (از نوشتن کلمه به تعداد 5 يا 10 بار? خودداري گردد).

10-در صورتيکه مي توانيد تمرين هايي را در قالب جدول و سر گرمي با هدف تمرکز و دقت بيشتر بر کلمه ها و حروف تشکيل دهنده آنها در نظر بگيريد.

11-از فراگيران بخواهيد شکل صحيح کلمه هايي را که درست ننوشته اند را از روي کتاب بنويسند و براي آنها به صورت شبکه واژگان بنويسند .

12-يک يا دو کلمه مترادف و مخالف با آن کلمه ها بنويسند .

13-ديکته را خوانا و تميز? و با رعايت حاشيه و علايم نقطه گذاري پاک نويس کنند . و صورت صحيح کلمه هايي را که اشتباه نوشته اند را رنگ ديگر بنويسند (به منظور توجه بيشتر )

14- کلمه يا کلمه هاي داراي حروف و نشانه هاي? معين را در درس و جمله ها پيدا کند .? بخواند و بنويسد مثل( ص ع)

15- در اشتباهات تحريري با توجه به کتاب يا نوشته هاي معلم چند بار رو نويسي کند (به شرط نظارت دقيق معلم بر اين تکليف)

16-توجه به ارکان زبان آموزي? و توجه ويژه به کسب مهارت گوش دادن

17-استفاده از روش بحث و گفتگو? براي تقويت مهارت گوش دادن

روشهاي متنوع در آموزش املا:

1-????? روش کارتي :

?در اين روش دانش آموزان را گروه بندي کرده و به هر گروه يک کارت مي دهيم که در کارتها کلماتي که داراي ارزش املايي هستند (يا دانش آموزان در نوشتن آن کلمات دچار مشکل مي باشند ) را به دانش آموزان مي دهيم? تا در يک زمان معين کلمات روي کارتها را خوب و با دقت نگاه کنند سپس کارتها را گرفته و از دانش آموزان مي خواهيم هر چه در ذهن دارند به صورت گروهي در دفتر خود بنويسند? و در پايان دفتر ها را بررسي مي کنيم.

2-????? روش تصويري

چند تصوير از کلماتي که ارزش املايي دارند روي تخته? مي چسبانيم و از دانش آموزان مي خواهيم که در يک مدت معين نام تصاوير را در دفتر شان بنويسند و در حين نوشتن به طرز نوشتن کلمات توسط دانش آموزان نيز توجه? مي نمائيم.

3-????? روش املاي ذهني:

از چند روز قبل از دانش آموزان مي خواهيم بخشي از درس را بخوانند سپس در ساعت املا يک بار ديگر دانش آموزان همان متن را خوانده سپس کتابها را بسته و هر چه در ذهنشان? دارند? با رعايت تمام علائم و نشانه ها در دفتر خود بنويسند? سپس ما بررسي مي نمائيم.

4-روش بگرد و پيدا کن:

حروف خاصي را که دانش آموزان در نوشتن کلماتي با اين حروف دچار مشکل هستند (حروف چند شکل و يک صدا ) را انتخاب کرده سپس از دانش آموزان? مي خواهيم در کتاب فارسي و متن درس خود بگردند و براي اين صدا ها کلمه پيدا کنند.

?

5-روش کامل کردني :

ابتدا متني را تهيه و پس از تکثير به تعداد ?دانش آموزان ،آن را در اختيار آنها قرار مي دهيم در اين متن کلماتي? را که ارزش املايي دارند نمي نويسم و جايشان را خالي مي گذاريم تا دانش آموزان با دقت کردن در متن، جاهاي خالي را پر و کامل کنند

6- روش آزمون مطالعه آزمون

در اين روش در ابتدا يک متن را به عنوان ديکته براي دانش آموزان مي خوانيم و بعد از تصحيح آن را به دانش آموزان باز مي گردانيم سپس دانش آموزان تا جلسه بعدي املا صحيح کلمات غلط موجود در املا خود را تمرين مي کنند. در جلسه بعد ار آن متن دوباره املا کفته مي شود که معمولا بدون غلط و يا با غلط هاي محدودي همراه است.

البته بايد توجه داشت که متن دوم را با کمک کلماتي از متن اول که از ارزش املايي بر خوردارند( اما در قالب جملات جديد) مي توان تهيه نمود تا ميزان پيشرفت دانش آموزان در زمينه حافظه ديداري هم سنجيده شود.

?

7- روش مطالعه و آزمون

ابتدا درس يا درسهايي جهت قرائت املا انتخاب مي شود و دانش آموزان روي لغات مشکل آن به صورت ديکته پاي تخته و تکاليفي نظير نوشتن کلمات با حروف رنگي و ... تمرين مي کنند سپس از آن درس يا درسها ي ديگراملا گفته مي شود که البته بهتر است متن دقيقا مانند کتاب نباشد.?

8- روش نمايش:

به منظور تقويت بيشتر حافظه ديداري در رابطه با آموزش حروف هم صدا مانند(ص- ث- س ) ابتدا لغات مورد نظر را روي طلقهاي شفاف مي نويسيم سپس آنها را با استفاده از اورهد روي پرده نمايش مي دهيم مثلا کلمه(( صابون)) سپس روي حرف (ص) را مي پوشانيم و از دانش آموزان مي خواهيم يکي از سه حرف (س، ث، ص) را انتخاب کرده و کلمه را کامل کنند . سپس کلمه را کامل نشان? مي دهيم تا اگر غلط حدس زده بودند آن را اصلاح کنند و درستش را کنارش بنويسيد . از اين روش به هنگام املاي پاي تخته اي هم مي توان استفاده کرد وجود دستگاه اورهد الزامي است.

دانش آموزان ابتدا کلمه را در دفتر خود بنويسند بعد به تخته نگاه کنند و در صورت اشتباه درست آن را بالاي کلمه بنويسند.

9- روش تصحيح انفرادي :

?به دانش آموز املا گفته مي شود به عنوان تکليف منزل از او خواسته مي شود املاي خود را با استفاده از کتاب تصحيح کند و از اين طريق متوجه غلطهايش مي شود و آنها را تمرين کند.

10- روش چند حسي:

در اين روش چند حس بينايي - شنوايي- لامسه به کمک يادگيري املا کلمه مورد نظر مي آيند . اين روش بيشتر قبل از املا به منظور تمرين کلمات مشکل درس به کار گرفته مي شود.?

الف) از دانش آموز خواسته مي شود با دقت به کلمه ي مورد نظر ( اين کلمه از متن ديکته اي که بعداًَ گفته خواهد شد انتخاب مي شود) که پاي تابلو نوشته شده نگاه کند.?

ب) آن را بخوانند و کلمه مورد نظر را در هوا به صورت ذهني و با استفاده از انگشت خود بنويسد.

ج) سپس آن را در جمله اي مناسب به کار برد . از اين طريق معناي کلمه را بهتر درک مي کند.?

و) کلمه را از پاي تابلو پاک کرده و به آنها فرصت مي دهيم تا کلمه را بدون خطا از روي حافظه بنويسند.?

د) کلمه را روي تابلو نوشته تا دانش آموزان آنها را با هم مطابقت دهد و به درستي يا نادرستي نوشته خود پي ببرند . حرفي از کلمه را که از ارزش املايي برخوردار است قرمز نوشته و پاي تابلو مي نوسيم مانند ص در تصميم . از اين روش به عنوان يک تمرين و تکليف هم جهت تقويت حافظه ديداري دانش آموزان مي توان استفاده نمود.?

11- کاربرد جمله سازي در زنگ املاء:?

آموزگار 20 جمله از 5 درس را که داراي اهميت هستند انتخاب کرده و در هر جمله جاي يک کلمه با ارزش املايي خالي گذاشته مي شود تا دانش آموزان به تکميل آن بپردازند.?

(( بارم هر کلمه يک نمره است))

1- خورشيد به قله ي .............................. نزديک مي شد.

12-آشنا کردن دانش آموزان با متن املاء:

به منظور ياد آوري شکل کلمه هاي خوانده شده لازم است قبل از نوشتن املاء آموزگار يک بار آن متن را از اول تا آخر بخواند و شاگردان به اين امر عادت داده شوند که شکل کلي کلمه هاي خوانده شده را در ذهن خود مجسم کنند و آنها را به ياد آورند و گاهي هنگام خواندن متن املا ، آموزگار به شاگردان اجازه دهد که بگويند نوشتن چه کلمه اي را نمي توانند و معلم راجع به آن کلمه توضيح آموزشي بدهد تا دانش آموزان شکل نوشتاري کلمه ي مورد نظر را ياد آورند ، از اين طريق ، شکل کلمه در ذهن شاگرد بيشتر تثبيت مي گردد و ياد گيري عميق تر مي شود.???

با توجه به اين که درس املا بناي علمي در يادگيري ساير دروس است وتوجه به اين مهم يکي از ضروريات نظام آموزشي است واز طرفي روش هاي متداول املا نمي تواند راه گشاي مشکلات آموزشي در اين درس باشد" لذا در اين مجموعه سعي شده است چندين روش متنوع و جالب براي آموزش املا و تصحيح آن ارائه شود:

13-املا به صورت گروهي. به اين شکل که بچه ها را به گروه هاي 5يا6 نفره تقسيم مي کنيم ودر هر گروه" هر خط را يک نفر از گروه مي نويسد و در انتها نمره گروهي مي دهيم و آن املا در پوشه کار گروه ها قرار مي گيرد.

14-هر گروه يک متن املا با کمک تمام اعضاي گروه خود مي نويسد و ما املاي همه گروه ها را جمع آوري مي کنيم و سپس با بهترين متن ديکته را به کل کلاس مي گوييم و يا از هر گروه يک پاراگراف انتخاب کرده و ديکته تلفيقي مي گوييم و در اين صورت متن املا را بچه ها انتخاب کرده اند.

15-بچه ها را گروه بندي کرده و سپس هر گروه متن ديکته اي را مي نويسد و براي گروه ديگر مي خواند تا آن گروه بنويسد.

16-بچه ها را به گروه هاي 5 يا 6 نفره تقسيم" و 10کلمه مهم از درس انتخاب کرده و از بچه ها در گروه ها مي خواهيم که هر کدام جمله اي را در ارتباط? با درس بنويسند و از کلمات مهم مورد نظر استفاده کنند و هر گروه جملات خود را کنار هم گذاشته و يک متن کوتاه و زيبا بسازد.

17-در مواقعي که شاگردي ضعيف است و در املا پيشرفت چنداني ندارد" مي توان در هنگام ديکته دانش آموز ضعيف را در کنا ر دانش آموز قوي نشاند تا بعضي از لغات را که برايش? مشکل است با مشورت بنويسد. در نتيجه دانش آموز ضعيف هم آن لغت را به خوبي به ذهن مي سپارد و هم با افت نمره به طور مکرر مواجه نمي شود. البته اين روش نبايد به طور مکرر و هميشگي باشد .

18-در هنگام تصحيح کردن املا " معلم شکل صحيح لغات را نمي نويسد و دانش آموزان خودشان املاي درست لغات را از کتاب پيدا مي کنند و بعد معلم به آن املا نمره مي دهد.يعني? ابتدا دور کلمات اشتباه خط مي کشيم وصحيح آن را بچه ها مي نويسند و ما به صحيح نوشتن بچه ها نمره مي دهيم .

19-معلم بهتر است متن املا? را قبل? از املا براي بچه ها بخواند" ولي بچه ها چيزي ننويسند و گوش دهند.

20-بعد از املا بايد متن مجددا خوانده شود يعني? در هر املاکل متن سه بار بايد خوانده شود.

21- مي توان شفاهي ديکته راخواند و بچه ها لغات مهم آن را هجي کنند و در هوا بنويسند.?

22-بچه ها روز نامه با خود به کلاس بياورند و لغات را ببرند واز لغات بريده شده براي ما يک بند املا بسازند و بر روي ورقه بچسبانند. اين روش مي تواند به صورت گروهي نيز انجام بگيرد.

23-متن املايي را? به صورت پلي کپي بدون نقطه" بدون تشديد و يا به صورت لغات ناقص به دانش آموزان داد تا آنان در جاي مناسب نقطه بگذارند ويا تشديد قرار دهند يا لغات ناقص را کامل کنند.

24-مي توان ديکته را به صورت لغات صحيح و غلط در کنار هم به د انش آموزان داد تا بچه ها کلمه غلط را خط بزنند.

25- املا تصويري باشد . يعني شکل را به دانش آموزان داد تا آنان املاي صحيح آن را بنويسند.

26-املاي تقويت حافظه :بدين صورت که معلم متني را روي تخته مي نويسد وسپس متن را براي دانش آموزان مي خواند و سپس روي تخته پرده ميکشد و بچه ها بايد هرآنچه از متن فهميده اند را بنويسند . سپس معلم پرده را از روي تخته بر مي دارد وبچه ها متن خود را با تخته مقايسه مي کنند و به خود امتياز مي دهند.

27-با استفاده ازآينه کلمات را بر عکس مي نويسيم? و بچه ها با آينه ، درست آن را بخوانند.

28-ديکته آبکي :استفاده از آب و محيط مدرسه است.بچه ها به صورت گروهي يا انفرادي" آب پاش به مدرسه آورده و با آب ديکته را روي زمين بنويسند و گروهي نوشته هاي خود را تصحيح کنند.

29-دانش آموزان با اشتباهات خود جمله بسازند ويا ديکته به صورت جمله سازي از لغات مهم درس باشد.

30-کلمات مهم درس را با خمير بنويسند. يا با نخ و سوزن کلمات? را روي پارچه بسازند که تلفيقي از املا و هنر باشد.

31-دانش آموزان از اشتباهات خود در املا کلمات هم خانواده" متضاد و يا هم معني بسازنند.

32-دانش آموزان به والدين خود ديکته بگويند و والدين در املاي خود چند کلمه را عمدا اشتباه بنويسند تا بچه ها آن ها راتصحيح کنند و به پدر و مادر خود نمره دهند.

33-گاهي از مواقع املا را بچه ها تصحيح کنند و در نهايت نمره اصلي را معلم بدهد.

34-متن املا را روي کارت هايي بنويسيم و اين کارت ها را بين گروه ها تقسيم کنيم? تا تمام گروه ها کارت ها راببينند وسپس کارت ها راجمع کرده و از روي آن ها ديکته بگويد.

35-در هر جلسه از کلماتي که در جلسات قبلي براي بچه ها مشکل بوده اند نيز استفاده شود.

36-املا به صورت تداعي معاني:از يک نفر بخواهيم کلمه اي مثل( ماهي) را روي تخته بنويسد سپس از بچه ها مي پرسيم که با ديدن اين کلمه به ياد چه کلماتي مي افتند آن ها را بنويسند .

37-گفتن املا از واژه هاي همنام که معناي آن ها با هم تفاوت دارند.

38-املاي کامل کردني : جمله اي را مي دهيم که در آن جاي يک کلمه خالي باشد. چند تصوير نشان مي دهيم. بچه ها نام تصاويري را که مناسب جاي خالي است در جايش مي نويسند.

39-معلم چند کلمه را به صورت ناقص بنويسد و دانش آموزان با کمک کتاب? اصل کلمه را تشخيص دهند.

39-قصه نويسي از روي غلط هاي املايي : با صحيح کلمات غلط املا که از چند درس گفته شده وبا کمک ديگران از جمله اولياء خود قصه اي بسازند.

40-يک کلمه بنويسيم وبه تعداد حرف و صداي آن جلويش? گردي بکشيم .

41-تمرين با جدول ترکيب صامت و مصوت : با استفاده از اين جدول کلمه بسازيم .

42-درب نوشابه :حرف ها را روي درب انواع قوطي يا نوشابه نوشته و با آن ها کلمه بسازند.

43-در زنگ هنر گلي بکشند و روي گلبرگ هايش کلمات سخت را بنويسند تا ياد بگيرند بعد رنگ کنند.

44-خواندن از روي املاي خودشان در جلوي کلاس

45-يک بخش کلمه را بنويسيم تا دانش آموز آن کلمه را به طور کامل بنويسد مثال صا-صابون

46-بچه ها را به گروههاي سه نفري تقسيم مي کنيم در هر جلسه ي املا ، يک نفر از گروه املا بنويسد و دو نفر ديگر املاي او را نظارت کنند.

47-در ساعت ورزش تمام کلاس يک دايره تشکيل دهند و با اعلام شماره ي دانش آموز از طرف معلم آن دانش آموز به مرکز دايره بيايد و کلماتي که از مجلات رشد پيدا کرده اند(آن ها که صداهايش را خوانده اند) را براي ديگران بخوانند.

48-براي کلاس اول و حتي دوم جدول صامت ها و مصوت ها همراه با کلمه سازي تهيه شود بدين صورت:

?

آ ا

ا -

او? و

ا

ي? اي

ا? -

????? ه

???????? ب

باد

بد

بود

بيدار

آبي

بسيار

سودابه

??????? ت

تار

تن

توس

تيز

تي

تراس

رشته

?

?

?

?

?

?

?

?

49-املاي جور کردني :

بدين صورت که متني را مي نويسيم و کلمه اي را جا مي اندازيم دانش آموز از بين کلمه هاي داده شده کلمه مناسب را که ارزش املايي هم دارد انتخاب کرده و متن را کامل مي کند.